یکی از مهمترین اتفاقات بازارهای جهانی در روزهای اخیر مربوط به نفت است.
قیمت نفت در نخستین روز سپتامبر به دلیل افزایش دوباره تنشهای نظامی میان آمریکا و ایران افزایش یافت. طبق گزارش رویترز، قیمت نفت برنت حدود ۱.۳ درصد بالا رفت و به ۹۱.۶۷ دلار در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز حدود ۱.۴۸ درصد رشد کرد و به ۸۷.۰۳ دلار رسید.
این افزایش قیمت ادامه حرکتی است که از روز دوشنبه آغاز شده بود. نفت در پایان معاملات دوشنبه نیز بیش از ۲.۵ درصد رشد کرده بود؛ زیرا آمریکا و ایران بار دیگر وارد درگیری نظامی شدند.
موضوع اصلی برای بازار نفت، تنگه هرمز است. این مسیر یکی از مهمترین نقاط عبور نفت و فرآوردههای نفتی جهان محسوب میشود و اختلال در آن میتواند اثر مستقیمی بر عرضه جهانی داشته باشد.
رویترز گزارش داده که پیش از درگیریها، حدود ۲۰ درصد از نفت جهان از مسیر تنگه هرمز عبور میکرد، اما اکنون عبور کشتیهای حامل کالا از این مسیر بهشدت کاهش یافته است. طبق گزارش این خبرگزاری، در حال حاضر تنها حدود پنج کشتی کالایی در روز از تنگه عبور میکنند؛ رقمی که بسیار پایینتر از میانگین قبل از بحران است.
ریسک دیگری نیز به بازار اضافه شده است: گزارشهایی درباره آسیب دیدن یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز منتشر شده و این مسئله نگرانی شرکتهای حملونقل و بیمه را افزایش داده است.
در همین حال، ذخایر نفت آمریکا نیز به سطوحی رسیده که بازار نسبت به آن حساس شده است. افزایش قیمت نفت تنها مسئلهای مربوط به بازار انرژی نیست؛ زیرا نفت گرانتر مستقیماً روی تورم تأثیر میگذارد.
افزایش قیمت انرژی هزینه حملونقل، تولید صنعتی و بسیاری از کالاها را افزایش میدهد. به همین دلیل رشد نفت میتواند سیاست پولی بانکهای مرکزی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
این موضوع همین حالا در بازار اوراق آمریکا دیده میشود. افزایش نفت باعث تشدید نگرانیهای تورمی شده و بازده اوراق خزانه آمریکا را بالا برده است.
تحلیلگران بازار نفت در نظرسنجی اخیر رویترز نیز انتظار دارند قیمت نفت در سال ۲۰۲۶ بالای ۸۰ دلار باقی بماند؛ علت اصلی این پیشبینی، ریسکهای مربوط به عرضه و اختلالات حملونقل در خاورمیانه عنوان شده است.
در طرف دیگر بازار، تولیدکنندگان آمریکایی و سایر تولیدکنندگان خارج از خاورمیانه در حال استفاده از شرایط جدید هستند. طبق گزارش تحلیلی رویترز، تولیدکنندگان نفت در قاره آمریکا در سال ۲۰۲۶ صادرات خود را افزایش دادهاند و صادرات نفت این منطقه به رکورد جدیدی رسیده است.
صادرات نفت قاره آمریکا در سال جاری حدود ۱۱.۷ میلیون بشکه در روز برآورد شده، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰.۳ میلیون بشکه بود. آمریکا، برزیل، گویان، آرژانتین و کانادا در این تغییر نقش دارند.
این تغییر مهم است، چون اگر اختلال در عرضه خاورمیانه برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، خریداران آسیایی ممکن است برای کاهش وابستگی به نفت خاورمیانه قراردادهای بیشتری با تولیدکنندگان آمریکایی امضا کنند.
در نتیجه، خبر نفت فقط یک افزایش قیمت روزانه نیست. بحران فعلی در حال تغییر مسیر تجارت انرژی جهان است و در صورت طولانی شدن، میتواند باعث تغییر دائمیتر در زنجیره تأمین نفت شود.
منبع : Beloomberg