یکی از مهمترین خبرهای بازار انرژی در ۱۲ سپتامبر، توقف موقت فعالیت خط لوله نفتی East-West عربستان سعودی است. این خط لوله حدود ۱۲۰۰ کیلومتر طول دارد و یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت عربستان به سواحل دریای سرخ محسوب میشود. اهمیت آن در این است که به عربستان اجازه میدهد بخشی از نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز جابهجا کند.
عربستان اعلام کرده است که این خط لوله را به عنوان اقدام احتیاطی پس از چند حمله هوایی موقتاً متوقف کرده است. بر اساس گزارش رویترز، خط لوله در ماههای اخیر بین ۴ تا ۵ میلیون بشکه نفت در روز جابهجا میکرده؛ حجمی معادل حدود ۴ تا ۵ درصد عرضه جهانی نفت. بنابراین هرگونه اختلال طولانی در این مسیر میتواند برای بازار جهانی انرژی اهمیت زیادی داشته باشد.
این اتفاق در شرایطی رخ داده که تردد نفتکشها در تنگه هرمز نیز به دلیل جنگ و ناامنی به شدت کاهش یافته است. در نتیجه، دو مسیر مهم انتقال نفت در اطراف شبهجزیره عربستان همزمان تحت فشار قرار گرفتهاند. از یک طرف عبور نفتکشها از هرمز با مشکل مواجه است و از طرف دیگر، مسیر جایگزین عربستان در ساحل دریای سرخ نیز هدف حمله قرار گرفته است.
همزمان، حوثیها در یمن در حال پیشروی در امتداد ساحل دریای سرخ هستند و طبق گزارش رویترز کنترل جزیره استراتژیک «پریم» در ورودی بابالمندب را به دست گرفتهاند. بابالمندب یکی از مسیرهای مهم تجارت دریایی جهان است و اختلال در این منطقه میتواند هزینه حملونقل انرژی و کالا را افزایش دهد.
بازار نفت پیش از خبر توقف خط لوله نیز به شدت صعودی شده بود. روز پنجشنبه، برنت بیش از ۶ درصد جهش کرد و در مقطعی به بالاتر از ۱۰۷ دلار رسید. نفت آمریکا نیز از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد. در پایان معاملات جمعه، برنت پس از عقبنشینی از سقف حدود ۱۰۹.۹۷ دلار، در محدوده ۱۰۴.۴۹ دلار قرار گرفت؛ با این حال، قیمت نفت همچنان بیش از ۸ درصد در یک هفته افزایش داشت.
آژانس بینالمللی انرژی نیز هشدار داده است که اختلال در عرضه نفت در سال ۲۰۲۶ ممکن است شدیدتر از برآوردهای قبلی باشد. این آژانس پیشبینی خود از کاهش عرضه جهانی را به حدود ۵.۷ میلیون بشکه در روز، معادل حدود ۶ درصد عرضه، افزایش داده است. تولید عربستان نیز به حدود ۶ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که پایینترین سطح در بیش از سه دهه عنوان شده است.
از طرف تقاضا، شرایط کمی متفاوت است. آژانس بینالمللی انرژی انتظار دارد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یابد، اما برای سال ۲۰۲۷ دوباره افزایش تقاضا را پیشبینی کرده است. بنابراین بازار فعلی بیشتر با یک شوک عرضه و ریسک ژئوپلیتیکی مواجه است تا صرفاً رشد ناگهانی تقاضا.
خبر توقف خط لوله عربستان از این جهت مهم است که اگر اختلال کوتاهمدت باشد، بازار احتمالاً با آزاد شدن ذخایر و تغییر مسیر صادرات میتواند بخشی از فشار را جذب کند. اما اگر آسیبها ادامه پیدا کند یا مسیرهای دریایی هرمز و بابالمندب همزمان محدود بمانند، بازار جهانی نفت با کمبود فیزیکی جدیتری روبهرو خواهد شد.
منبع : Investing